Gwarki 2026: Są Gwarki – jest i konferencja naukowa!

Historia, literatura, film i  ludzie, którzy przez lata tworzyli tarnogórskie dziedzictwo. Tym zagadnieniom poświęcono konferencję, która dziś w TCK zorganizowało Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

– Tę wyjątkowość Tarnowskich Gór, które zaczęły na Górnym Śląsku industrializację – zawdzięczamy ludziom, którzy je tworzyli i robią to do dziś – powiedział na wstępie spotkania Burmistrz Tarnowskich Gór Arkadiusz Czech.

Tegoroczne spotkanie, które co roku towarzyszy Gwarkom  wpisało się w obchody 500-lecia Tarnowskich Gór oraz 50-lecie otwarcia Zabytkowej Kopalni Srebra. To dlatego zajęto się dziś m.in. „Kruszcem”, prozą poetycką napisaną przez Donata Kirscha w 1976 roku na zamówienie Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Na tym nie koniec: jego fragmenty wykorzystano wówczas podczas widowiska światło i dźwięk „Wstęp do żywiołów”, prezentowanym na tarnogórskim Rynku.

Pół wieku później Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej postanowiło wydać książkę Kirscha pt. „Kruszec” z komentarzem Andrzeja Kanclerza. Podczas konferencji literat osobiście opowiadał o swoim życiu oraz twórczości.

Drugim powrotem do wydarzeń sprzed pół wieku był pokaz filmu „Miastu przypisani” w reżyserii Norberta Boronowskiego, wyprodukowanego w 1976 roku przez SMZT. Film powstał z okazji 450-lecia miasta i jubileuszowych Dni Gwarków. Utrwalił Tarnowskie Góry, ich historię, dziedzictwo oraz ludzi zaangażowanych w życie miasta w połowie lat 70.

Dziś, po pięćdziesięciu latach materiał powrócił na ekran w nowej jakości dzięki współpracy SMZT z Filmoteką Śląską i Instytucją Filmową SILESIA FILM, bo obraz i dźwięk poddano cyfrowej obróbce.

Konferencja stałą się okazją do uhonorowania osób związanych ze Stowarzyszeniem i od lat zaangażowanych w zachowanie oraz popularyzację dziedzictwa Tarnowskich Gór. Za tę działalność wręczono odznaczenia. Państwowe odznaczenia dla osób wyróżniających się w swojej działalności artystycznej oraz kulturalnej, czyli Gloria Artis odebrali członkowie SMZT rzeźbiarz Jerzy Lisek oraz Waldemar Musioł.

Odznaki Honorowe za Zasługi dla Województwa Śląskiego Mariusz Gąsior i Jan Renka (złote) , a  Magdalena Beśka, Henryk Krzykawski, Dorota Hes, Tomasz Kik, Mariusz Rychter i Anna Zapotocka (srebrne).

Pamiątkowe statuetki dla członków stowarzyszenia oraz osób i instytucji zaprzyjaźnionych z organizacji otrzymały:

• Muzeum w Tarnowskich Górach
• Tarnogórskie Centrum Kultury
• Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej (Marek Kandzia chciał w ten sposób podziękować organizacji, której przez 20 lat był Przewodniczącym Zarządu)
• Kopalnia Soli „Wieliczka”
• Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce
• Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
• Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
• Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Tarnowskich Górach
• Fundacja ENMOVIGO w Tarnowskich Górach / Muzeum Motoryzacji Czarnohucka 10
• Galeria Sztuki Inny Śląsk w Tarnowskich Górach
• Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowskich Górach
• Komenda Powiatowa Policji w Tarnowskich Górach

oraz

• Arkadiusz Czech
• Zbigniew Pawlak
• Stanisłąw Karcz
• Brygida Melcer – Kwiecińska
• Monika i Sebastian Rosenbaum
• Piotr Skrabaczewski
• Jerzy Lisek
• Werner Lubos
• Jan Marciniak
• Ryszard Wasielewski
• Józef Moszny
• Artur Lubos
• Andrzej Szewerda
• Alicja Schatton
• Marian Jodłowski
• Jan Gryc
• Rajner Smolorz
• Jan Renka
• Lesław Janik
• Jan Miodek
• Marek Lubos